Qiyaam al-layl (het nachtgebed) en al-witr

Salaat al-layltahadjoedtarawieh’.

Qiyaam al-layl klVertaald en samengesteld door Aboe Yoesoef ‘Abdoellaah met behulp van o.a. islamqa.

Klik hier om deze verhandeling als e-boek (PDF-document – 573 kb) te lezen en te downloaden. Zie onder aan deze pagina voor meer gratis e-boeken met betrekking op het gebed.

Alle lof is voor Allah, de Heer der werelden. De zegeningen en vrede van Allah zijn met de profeet Moh’ammed, zijn familie en metgezellen en iedereen die hen in het goede volgt.

Qiyaam betekent “staan” en qiyaam al-layl betekent letterlijk “staan in de nacht”. Qiyaam al-layl beduidt het doorbrengen van de nacht – of een deel ervan, ook al is het maar een uur – in gebed, het lezen van de Qor-aan (en het overpeinzen van de betekenissen), gedenken van Allah (dzikr) en andere daden van aanbidding (‘ibaadah). Andere veel gebruikte namen voor dit gebed zijn salaat al-layl (“het nachtgebed”), tahadjoed (van hadjada – “wakker in de nacht”: opstaan in de nacht om te bidden), witr (letterlijk “oneven”) en tarawieh’ (“rusten”). (Bron: Lisaan oel-‘Arab onder “hadjada” en “rawah’a”.)

Tahadjoed beduidt specifiek het bidden in de nacht; en sommige geleerden beperkten het tot de gebeden die verricht zijn nadat men geslapen heeft. Qiyaam al-layl is dus een term die algemener is dan tahadjoed, want het omvat het gebed alsook andere handelingen en het omvat ook het bidden vóór het slapen.

Sheikh Ibn Baaz zei over tarawieh’: “De geleerden gebruiken dit woord om te verwijzen naar qiyaam al-layl in Ramadhaan aan het begin van de nacht, wat gemakkelijk gemaakt moet worden en niet te lang. Het kan ook tahadjoed of qiyaam al-layl genoemd worden.” (Van Fataawaa al-Shaykh Ibn Baaz, 11/317.)

De witr is onderdeel van qiyaam al-layl en met de witr beëindigt men het nachtgebed.

Nu volgen de volgende onderwerpen:

De Qor-aan en Soennah moedigen het nachtgebed aan
Hoe dienen het nacht- en witr-gebed verricht te worden?
Het tijdsbestek
Is het beter om dit gebed aan het begin van het tijdsbestek te bidden of om het uit te stellen?
Het aantal raka’aat van salaat al-witr
Reciteren tijdens qiyaam al-layl
Het verschil tussen qiyaam al-layl en salaat-al-witr
Wat te doen als men taraawieh’ in djamaa’ah in de masdjid bidt en daarna thuis nog meer wil bidden
Wat te doen als men de witr mist

 


De Qor-aan en Soennah moedigen het nachtgebed aan

Qiyaam al-layl is soennah moe-akkadah: een bevestigde soennah, of een sterk aangeraden soennah, een handeling die de profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem – Allahs zegeningen en vrede zijn met hem) altijd verricht heeft. Vele teksten van de Qor-aan en Soennah moedigen het aan en spreken over de hoge status en grote beloning ervan. Qiyaam al-layl speelt een grote rol bij het versterken van iemands imaan (geloof) [zie het artikel 10 Manieren om je imaan (geloof) te vermeerderen] en het helpt om goede daden te verrichten.

Allah Soebh’aanahoe wa Ta’aalaa (Glorieus en Verheven is Hij) zegt (Nederlandstalige interpretatie): “O jij (Moh’ammed ﷺ) die zich omwikkelt! Sta de hele nacht in gebed behalve een klein deel ervan. De helft daarvan, of een beetje minder dan dat. Of voeg eraan toe. En reciteer de Qor-aan (Koran) op de correcte manier (#1). Waarlijk, Wij zullen een zware redevoering op jou neerzenden. Waarlijk, het ’s nachts opstaan om te bidden heeft meer effect (op het hart) (#2) en is geschikter om het Woord (van Allah) te reciteren (en te overpeinzen).” [Soerat al-Moezzammil (73), aayah 1-6.]

<<<(#1) Noot uwkeuze.net: d.w.z., reciteer het langzaam (duidelijk, niet gehaast en met een mooie stem), want dit zal helpen de Qor-aan te begrijpen en te overpeinzen. (Tefsier Ibn Kethier.)>>>

<<<(#2) Noot uwkeuze.net: aangezien het ’s nachts opstaan voor aanbidding en het lange tijd staan in gebed tegen de menselijke aard ingaat omdat het ego van de mens rust en gemak zoekt op dat tijdstip, is deze handeling een oefening die zeer effectief is bij het controleren van je ego en om zelfdiscipline te kweken. De persoon die door middel van deze methode zichzelf beheerst en dominantie over zijn lichaam en geest verwerft, zal in staat zijn deze kracht te gebruiken op de weg van Allah ‘Azza wa Djel (de Almachtige en Majesteitelijke) en effectiever en standvastiger te werken om de boodschap van het ware geloof te laten zegevieren in de wereld. De tweede betekenis is: dit is een zeer effectieve manier om harmonie tussen het hart en de tong te bewerkstelligen, want tijdens deze uren van de nacht komt niemand tussen de dienaar en zijn God, en wat iemand ook met zijn tong uit in deze toestand, het is de stem van zijn hart. De derde betekenis is: dit is een zeer doeltreffende manier om overeenstemming te bewerkstelligen tussen het uiterlijke en het innerlijke van de dienaar, want iemand die ’s nachts alleen is en zijn gemak opgeeft omwille van aanbidding, zal dit slechts doen uit oprechtheid (ikhlaas): er kan geen tintje hypocrisie of neiging naar riyaa-e (het te koop lopen met deze daad) zijn hierin. [Zie het artikel De voorwaarden voor acceptabele ‘ibaadah (aanbidding).] De vierde betekenis is: aangezien deze vorm van aanbidding moeilijker is dan de aanbidding overdag, ontwikkelt het standvastigheid: men is de gelegenheid gegeven steviger te lopen op het pad van Allah de Meest Barmhartige en men kan de ontberingen van dat pad verdragen met een grotere standvastigheid en vastberadenheid. (Uit Tefhiem al-Qor-aan, Sayyid Aboe al-A’laa Mawdoedie.)>>> (Klik op onderstaande afbeeldingen om ze vergroot weer te geven. Gebruik de afbeeldingen voor da’wah.)

 

 

Allah Ta’aalaa (Verheven is Hij) zegt ook (Nederlandstalige interpretatie): “Waarlijk, in Onze verzen geloven slechts degenen die knielend neervallen wanneer zij daarmee vermaand worden, terwijl zij hun Heer verheerlijken met de lof die Hem toekomt en zich niet hoogmoedig gedragen. Hun zijden verlaten de bedden (om nachtgebeden te verrichten), hun Heer aanroepend, (Zijn bestraffing) vrezend en (Zijn beloning) wensend (#3) en van hetgeen Wij hen voorzien hebben geven zij uit (aan liefdadigheid). En niemand weet wat voor verrukking er voor de ogen verborgen wordt gehouden als beloning voor wat zij plachten te doen (#4).” [Soerat as-Sadjdah (32), aayah 15-17.]

<<<(#3) Noot uwkeuze.net: zij zijn niet als de wereldaanbidders, die vermaak zoeken in muziek en dansen, drinken en feestelijkheden, ’s nachts (of ’s avonds) om verlichting te krijgen van de inspanningen en het gezwoeg overdag. In plaats daarvan wijden zij zichzelf, wanneer zij vrij zijn van hun dagelijkse werkzaamheden, aan de aanbidding van hun Heer, brengen hun nachten (of avonden) door met het gedenken van Hem, beven uit vrees voor Hem en vestigen al hun hoop op Hem. “Hun zijden verlaten de bedden” betekent niet dat zij ’s nachts helemaal niet slapen, maar dat zij een gedeelte van de nacht doorbrengen met de aanbidding van Allah de Verhevene. (Uit Tefhiem al-Qor-aan, Sayyid Aboe al-A’laa Mawdoedie.)>>>

<<<(#4) Noot uwkeuze.net: Aboe Hoerayrah (moge Allah tevreden zijn met hem) verhaalde dat de boodschapper van Allah ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) gezegd heeft (Nederlandstalige interpretatie): “Allah de Verhevene zegt: ‘Ik heb voor Mijn rechtschapen dienaren voorbereid wat geen oog heeft gezien, geen oor heeft gehoord en wat nooit in de gedachte van de mens is opgekomen.’” (Overgeleverd door al-Boekhaarie en Moeslim.)>>>

In de Nobele Qor-aan lezen we ook (Nederlandstalige interpretatie): “Waarlijk, al-moettaqien (de vromen) zullen te midden van tuinen en bronnen zijn (in het Paradijs). Zij accepteren (en zijn tevreden met) wat hun Heer hen geeft. Waarlijk, zij waren voorheen (tijdens het wereldse leven) weldoeners. Zij plachten ’s nachts weinig te slapen (biddend tot hun Heer – Allah) (#5).” [Soerat ad-Dzaariyaat (51), aayah 15-17.]

<<<(#5) Noot uwkeuze.net: ‘Abdoellaah ibn Salaam (moge Allah tevreden zijn met hem) zei: “Toen de boodschapper van Allah ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) in al-Medienah arriveerde, verzamelden de mensen zich snel rondom hem en ik was onder hen. Ik zag zijn gezicht en wist dat dat niet het gezicht van een leugenaar was. De eerste uitspraak die ik van hem hoorde was (Nederlandstalige interpretatie): ‘O mensen! Voed (de armen) met voedsel, onderhoud de familiebanden, verspreid de salaam (vredesgroet), bid ’s nachts terwijl mensen slapen, en jullie zullen het Paradijs in vrede binnengaan.’” (Tefsier Ibn Kethier.)>>>

De profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) moedigde ons in vele ah’aadieth aan om qiyaam al-layl te bidden, zoals de volgende:

De profeet ﷺ heeft gezegd (Nederlandstalige interpretatie): “Het beste gebed na de verplichte gebeden is het gebed in (het diepst van) de nacht.” [Overgeleverd door Moeslim (1163).]

Ibn Mas’oed (moge Allah tevreden zijn met hem) verhaalde dat de profeet ﷺ gezegd heeft (Nederlandstalige interpretatie): “Onze Heer prijst twee mannen: een man die zijn matras en deken verlaat en van zijn vrouw en geliefde wegglipt om te gaan bidden. Allah zegt: ‘O Mijn engelen! Kijk naar Mijn dienaar. Hij heeft zijn matras en deken verlaten en is weggeglipt van zijn geliefde en vrouw om te bidden, uit hoop op wat bij Mij is en uit angst voor wat bij Mij is.’” [Overgeleverd door Ah’med. De overlevering is h’asan (goed, betrouwbaar). Sah’ieh’ at-Targhieb, 258.]

En hij ﷺ zei (Nederlandstalige interpretatie): “Jullie dienen qiyaam al-layl te bidden, want het was de gewoonte van de rechtschapenen die voor jullie kwamen en het brengt jullie dichter bij jullie Heer en het wist zonden uit en het voorkomt wandaden.” [Overgeleverd door at-Tirmidzie (3549); door al-Albaanie als h’asan geclassificeerd in Irwaa-e al-Ghaliel, 452.)

At-Tirmidzie (1984) leverde over dat ‘Aliy (moge Allah tevreden zijn met hem) zei: “De profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) heeft gezegd (Nederlandstalige interpretatie): ‘In het Paradijs zijn vertrekken waarvan de buitenkant gezien kan worden vanuit de binnenkant en waarvan de binnenkant gezien kan worden vanuit de buitenkant.’ Een bedoeïen stond op en vroeg: ‘Voor wie zijn die, O boodschapper van Allah?’ Hij zei: ‘Die zijn voor degenen die goede woorden zeggen, anderen voeden, regelmatig vasten en ’s nachts bidden tot Allah wanneer de mensen slapen.’” (Door al-Albaanie als h’asan geclassificeerd in Sah’ieh’ at-Tirmidzie.) (Klik op onderstaande afbeelding om het vergroot weer te geven. Gebruik de afbeelding voor da’wah.)

 

nachtgebed-wp1

 

Salaat al-witr is een van de grootste daden van aanbidding waarmee men dichter bij Allah de Verhevene komt. Sommige van de geleerden – de h’anafies – dachten zelfs dat het een van de verplichte gebeden is. Maar de correcte mening is dat het een bevestigde soennah (soennah moe-akkadah) is die een moslim regelmatig dient te verrichten en niet dient na te laten.

Imaam Ah’med zei: “Eenieder die de witr nalaat is een slechte man wiens getuigenis niet geaccepteerd dient te worden.” Dit toont aan dat het witr-gebed iets is dat bevestigd is.

 


Hoe dienen het nacht- en witr-gebed verricht te worden?

 


Het tijdsbestek

Het begint wanneer iemand salaat al-‘ishaa-e gebeden heeft – ook al is het samengevoegd met salaat al-maghrib op het tijdstip van salaat al-maghrib – en het duurt tot wanneer de dageraad aanvangt (tot aan de adzaan van salaat al-fadjr). De profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) heeft gezegd (Nederlandstalige interpretatie): “Allah heeft jullie een gebed voorgeschreven (waarmee Hij jullie beloning kan vermeerderen), namelijk het witr-gebd; Allah heeft het jullie voorgeschreven gedurende de tijd tussen salaat al-‘ishaa-e en wanneer de dageraad begint.” [Overgeleverd door at-Tirmidzie (425); door al-Albaanie als sah’ieh’ (authentiek) geclassificeerd in Sah’ieh’ at-Tirmidzie.]

 


Is het beter om dit gebed aan het begin van het tijdsbestek te bidden of om het uit te stellen?

De Soennah geeft aan dat als iemand denkt dat hij in staat is om aan het einde van de nacht op te staan, dat het dan beter is om het uit te stellen. Want het bidden tijdens het einde (in het laatste derde deel) van de nacht is beter en het wordt gadegeslagen (door de engelen). Maar eenieder die bang is dat hij niet kan opstaan aan het einde van de nacht dient salaat al-witr te bidden voordat hij gaat slapen. Djaabir (moge Allah tevreden zijn met hem) verhaalde: “De boodschapper van Allah ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) heeft gezegd (Nederlandstalige interpretatie): ‘Eenieder die vermoedt dat hij niet kan opstaan aan het einde van de nacht, laat hem witr bidden aan het begin van de nacht. Maar eenieder die denkt dat hij in staat is op te staan aan het einde van de nacht, laat hem witr bidden aan het einde van de nacht; want het gebed aan het einde van de nacht wordt gadegeslagen (door de engelen) en dat is beter.’” [Overgeleverd door Moeslim (755).]

<<<Noot uwkeuze.net: in de authentieke verzamelingen, alsook anderen, is door verschillende metgezellen (moge Allah tevreden zijn met hen) bevestigd dat de boodschapper van Allah ﷺ gezegd heeft (Nederlandstalige interpretatie): “Allah, de Meest Verhevene, daalt tijdens het laatste derde deel van de nacht neer (op een manier die past bij Zijn Majesteitelijkheid) naar de laagste hemel. Hij zegt: ‘Is er iemand die berouw toont zodat Ik zijn berouw kan accepteren? Is er iemand die vergiffenis zoekt zodat Ik hem kan vergeven? Is er iemand die aan Mij vraagt zodat Ik zijn verzoek kan inwilligen?,’ totdat al-fadjr (het ochtendgebed – de dageraad) aanbreekt.”>>>

 


Het aantal raka’aat van salaat al-witr

Het minimale aantal raka’aat voor salaat al-witr is één rak’ah. De profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) heeft gezegd (Nederlandstalige interpretatie): Witr is één rak’ah aan het einde van de nacht.” (Overgeleverd door Moeslim, 752.) En hij ﷺ zei (Nederlandstalige interpretatie): “De nachtgebeden zijn twee (raka’aat) bij twee (raka’aat), maar als je vermoedt dat de dageraad gaat aanbreken, bid dan één rak’ah om hetgeen je gebeden hebt oneven te maken.” [Overgeleverd door al-Boekhaarie (911) en Moeslim (749).]

 

1.) Het bidden van één rak’ah:

Als iemand zich beperkt tot het bidden van één rak’ah, dan heeft hij de Soennah verricht. Maar salaat al-witr kan ook drie of vijf of zeven of negen of elf zijn.

 

2.) Het bidden van drie raka’aat:

Als iemand drie raka’aat bidt voor de witr, dan kan dit op twee manieren gedaan worden. Beide manieren zijn in de sharie’ah voorgeschreven.

a.) De drie raka’aat achter elkaar bidden, met één tashah-hoed (na de derde rak’ah). ‘Aa-ieshah (moge Allah tevreden zijn met haar) verhaalde: “De profeet ﷺ zei geen tesliem in de (eerste) twee raka’aat van salaat al-witr.” Volgens een andere versie: “Hij bad witr met drie raka’aat en hij ging niet zitten (voor de tashah-hoed) behalve in de laatste van hen.” [Overgeleverd door an-Nasaa-ie (3/234) en al-Bayhaqie (3/31). An-Nawawie zei in al-Madjmoo’ (4/7): “Het is overgeleverd door an-Nasaa-ie met een h’asan isnaad (goede keten van overleveraars) en door al-Bayhaqie met een sah’ieh’ isnaad.”]

b.) Het zeggen van de tesliem na twee raka’aat en vervolgens één rak’ah op zichzelf bidden. Ibn ‘Oemar (moge Allah tevreden zijn met vader en zoon) verhaalde dat hij de twee raka’aat scheidde van de enkele rak’ah met een tesliem, en hij zei dat de profeet ﷺ dit zo ook deed. [Overgeleverd door Ibn H’ibbaan (2435). Ibn H’adjar zei in al-Fath’ (2/482): “De isnaad is qawiey (sterk).”]

<<<Noot uwkeuze.net: de profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) heeft gezegd (Nederlandstalige interpretatie): “Verricht witr met drie (raka’aat), maar maak het niet zoals het gebed van al-Maghrib.” [Verzameld door al-Haakiem in zijn Moestadrak (1/314), en hij noemde het sah’ieh’ volgens de voorwaarden van al-Boekhaarie en Moeslim. Het is ook verzameld door at-Tahawie in Sharh’ Ma’anie al-Athaar (1/292) en al-Albaanie verklaarde het sah’ieh’ in Salaat at-Tarawieh’ (p. 85).]>>>

 

3.) Het bidden van vijf of zeven raka’aat:

Als iemand vijf of zeven raka’aat bidt voor salaat al-witr, dan dienen zij ononderbroken te zijn en men dient slechts één tashah-hoed te zeggen in de laatste rak’ah en vervolgens de tesliem te zeggen. ‘Aa-ieshah (moge Allah tevreden zijn met haar) verhaalde: “De boodschapper van Allah ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) bad dertien raka’aat in de nacht, waarvan vijf raka’aat voor witr (de overige acht waren voor qiyaam al-layl), waarin hij niet ging zitten (voor de tashah-hoed) behalve in de laatste rak’ah.” [Overgeleverd door Moeslim (737).]

Er is ook overgeleverd dat Oemm Salamah (moge Allah tevreden zijn met haar) zei: “De profeet ﷺ bad witr met vijf of zeven (raka’aat) en hij scheidde ze niet met enige salaam of woorden.” [Overgeleverd door Ah’mad (6/290) en an-Nasaa-ie (1714). An-Nawawie zei: “De isnaad is djayyid (goed).” (Al-Fath’ ar-Rabbaanie, 2/297.) Al-Albaanie classificeerde het als sah’ieh’ in Sah’ieh’ an-Nasaa-ie.]

 

4.) Het bidden van negen raka’aat:

Als men de witr wil bidden met negen raka’aat, dan dienen zij ononderbroken te zijn en men dient in de achtste rak’ah te zitten om de tashah-hoed te reciteren, vervolgens op te staan zonder de tesliem en daarna in de negende rak’ah nogmaals de tashah-hoed en vervolgens de tesliem. Moeslim leverde over (746) van ‘Aa-ieshah (moge Allah tevreden zijn met haar) dat de profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) negen raka’aat bad waarin hij niet ging zitten (voor de tashah-hoed) behalve in de achtste, waarbij hij Allah gedacht (dzikr), Hem prees en Hem aanriep. Vervolgens stond hij op zonder de tesliem te zeggen en hij stond op en bad de negende (rak’ah), waarna hij ging zitten en Allah gedacht en Hem prees en Hem aanriep en vervolgens een tesliem zei die zij konden horen.

 

5.) Het bidden van elf raka’aat:

Wanneer hij ﷺ de witr bad met elf raka’aat, dan zei hij de tesliem na elke twee raka’aat en bad vervolgens één rak’ah aan het einde.

Al deze manieren om salaat al-witr te bidden zijn genoemd in de Soennah. Echter, de beste manier is om je niet te beperken tot één bepaalde manier, maar om het de ene keer op de ene manier te doen en op een andere keer op een andere manier te verrichten, zodat men alle soennan (meervoud van soennah) verricht heeft. (Klik op onderstaande afbeelding om het vergroot weer te geven. Gebruik de afbeelding voor da’wah.)

 

Dunya

 


Reciteren tijdens qiyaam al-layl

Tijdens qiyaam al-layl dienen we de Qor-aan hoorbaar – niet te hard en niet te zacht – en met een mooie stem te reciteren (zie #1 aan het begin van dit artikel).

Aboe Qataadah (moge Allah tevreden zijn met hem) verhaalde dat de boodschapper van Allah ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) op een nacht Aboe Bakr (moge Allah tevreden zijn met hem) zag terwijl hij bad met een zachte stem. Vervolgens zag hij ﷺ ‘Oemar (moge Allah tevreden zijn met hem) die bad met een luide stem. Later zei hij ﷺ tegen Aboe Bakr (moge Allah tevreden zijn met hem) (Nederlandstalige interpretatie): “O Aboe Bakr! Ik passeerde jou toen je aan het bidden was en je verzachte jouw stem.” Hij antwoordde: “Ik ben gehoord door Degene tot Wie ik sprak, o boodschapper van Allah!” Vervolgens zei de profeet ﷺ: “O ‘Oemar! Ik passeerde jou toen je aan het bidden was en je verhief jouw stem.” Hij antwoordde: “O boodschapper van Allah! Daarmee maak ik de slaperige wakker en verjaag ik de shaytaan.” Daarop zei de boodschapper van Allah ﷺ: “O Aboe Bakr! Verhef jouw stem een beetje. En jij ‘Oemar, reciteer een beetje zachter.” (Overgeleverd door Aboe Daawoed en at-Tirmidzie. Door al-Albaanie als sah’ieh’ geclassificeerd.)

Ibn ‘Abbaas (moge Allah tevreden zijn met hem) verhaalde: “De recitatie van de profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) (tijdens qiyaam al-layl) was zodanig dat men het buiten de kamer kon horen terwijl hij binnen (in de slaapkamer) was.” (Overgeleverd door Aboe Daawoed. Door al-Albaanie als h’asan geclassificeerd.)

De boodschapper van Allah ﷺ had geen vaste lengte van recitatie voor qiyaam al-layl. Zijn recitatie varieerde in lengte; soms was het kort, vaker was het lang en op sommige momenten extreem lang. ‘Abdoellaah ibn ‘Amr (moge Allah tevreden zijn met hem) verhaalde dat de profeet ﷺ gezegd heeft (Nederlandstalige interpretatie): “Wie qiyaam bidt en tien aayaat reciteert zal niet als een van de onachtzamen genoteerd worden. Wie qiyaam bidt en honderd aayaat reciteert zal als een van de vromen genoteerd worden. En wie qiyaam bidt en duizend aayaat reciteert zal genoteerd worden als een van de moeqantirien.” (Overgeleverd door Aboe Daawoed. Door al-Albaanie als h’asan geclassificeerd.)

De moeqantirien zijn degenen die een qintaar aan beloning gegeven zal worden. Een qintaar is een grote hoeveelheid goud, en de meeste geleerden van de Arabische taal zijn van mening dat dit vier duizend dinars zijn. En er is gezegd dat een qintaar een stierenhuid vol met goud, of tachtigduizend of een grote maar niet gespecificeerde hoeveelheid rijkdom is. Zie an-Nihaayah fie Gharieb al-H’adieth van Ibn al-Athier.

Er is overgeleverd dat de profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) in de eerste rak’ah soerat al-A’laa (87) reciteerde, in de tweede rak’ah soerat al-Kaafiroen (109) en in de derde rak’ah soerat al-Ikhlaas (112). An-Nasaa-ie (1729) leverde over dat Oebayy ibn Ka’b (moge Allah tevreden zijn met hem) zei: “De boodschapper van Allah ﷺ was gewoon om in salaat al-witr Sabbih’ isma rabbika al-a’laa [verheerlijk de Naam van jouw Heer (Allah), al-A’laa (de Allerhoogste)]” (soerat al-A’laa – 87), Qoel yaa ayyoeha’l-kaafiroen [zeg (o Moh’ammed): ‘O jullie die ongelovig zijn!’]” (soerat al-Kaafiroen – 109) en Qoel Hoewa Allaahoe ah’ad [zeg (o Moh’ammed): ‘Hij is Allah, de Enige’]” (soerat al-Ikhlaas – 112) te reciteren.” (Door al-Albaanie als sah’ieh’ geclassificeerd in Sah’ieh’ an-Nasaa-ie.)

 


Het verschil tussen qiyaam al-layl en salaat-al-witr

De witr is onderdeel van qiyaam al-layl (het nachtgebed), maar er is een verschil tussen hen. Sheikh Ibn Baaz zei: “Witr is onderdeel van qiyaam al-layl en het is Soennah en het is het laatste deel van qiyaam al-layl, één rak’ah waarmee men qiyaam al-layl afsluit aan het einde van de nacht, of in het midden van de nacht, of aan het begin van de nacht na salaat al-‘ishaa-e. Je bidt wat je kunt en sluit het af met één rak’ah.” (Fataawa Ibn Baaz, 11/309.)

Sheikh Ibn ‘Oethaymien zei: “De Soennah – in zowel woord als daad – maakt onderscheid tussen het nachtgebed en het witr-gebed. De geleerden maakten ook onderscheid tussen hen met betrekking tot de regelgeving en de manier waarop zij verricht dienen te worden.

Betreffende het onderscheid gemaakt in de Soennah, volgens de h’adieth van Ibn ‘Oemar (moge Allah tevreden zijn met vader en zoon) vroeg een man aan de profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem): ‘Hoe dienen de nachtgebeden verricht te worden?’ Hij zei (Nederlandstalige interpretatie): ‘Twee bij twee. Wanneer je dan vermoedt dat de dageraad gaat aanbreken, bid dan witr met één rak’ah.’ (Overgeleverd door al-Boekhaarie. Zie al-Fath’, 3/20.)

Betreffende de manier waarop de profeet ﷺ onderscheid maakte tussen hen in zijn handelingen, een h’adieth van ‘Aa-ieshah (moge Allah tevreden zijn met haar) geeft aan: ‘De profeet ﷺ was gewoon om te bidden terwijl ik voor hem dwars op zijn bed lag (te slapen). Als hij de witr wilde bidden, dan maakte hij mij wakker en ik bad de witr.’ (Overgeleverd door al-Boekhaarie. Zie al-Fath’, 2/487.) Deze h’adieth is ook overgeleverd door Moeslim (1.51) met de bewoording: ‘Hij was gewoon ’s nachts zijn gebeden te verrichten terwijl ik voor hem lag.’ Wanneer alleen de witr over was, dan maakte hij haar wakker en zij bad de witr. Moeslim leverde ook over (1/508) dat zij zei: ‘De boodschapper van Allah ﷺ bad dertien raka’aat in de nacht, waarvan vijf raka’aat voor witr (de overige acht waren voor qiyaam al-layl), waarin hij niet ging zitten (voor de tashah-hoed) behalve aan het einde.’ En hij leverde ook van haar over (1/513) dat toen Sa’d ibn Hishaam tegen haar zei: ‘Vertel me over de witr van de boodschapper van Allah ﷺ,’ dat zij zei: ‘De profeet ﷺ bad negen raka’aat waarin hij niet ging zitten (voor de tashah-hoed) behalve in de achtste, waarbij hij Allah gedacht (dzikr), Hem prees en Hem aanriep. Vervolgens stond hij op zonder de tesliem te zeggen en hij stond op en bad de negende (rak’ah), waarna hij ging zitten en Allah gedacht en Hem prees en Hem aanriep en vervolgens een tesliem zei die we konden horen.’

Betreffende de manier waarop de geleerden (‘oelamaa-e) onderscheid maakten tussen de regelgeving van witr en nachtgebeden, de geleerden verschilden van mening of witr verplicht is. Aboe H’aniefah was van mening dat het verplicht is, en dit werd overgeleverd van Ah’med in al-Insaaf and al-Foeroe’. Ah’med zei: ‘Eenieder die de witr opzettelijk niet bidt is een slechte man wiens getuigenis niet geaccepteerd dient te worden.’

De algemeen bekende mening van onze madzhab is dat de witr soennah is. Dit is de mening van Maalik en as-Shaafi’ie.

Aangaande de nachtgebeden (qiyaam al-layl), daar is niet zo’n meningsverschil over onder de geleerden. In Fath’ al-Baarie (3/27) wordt aangegeven: ‘Ik heb niemand gezien die de mening overleverde dat het verplicht is, behalve enkele van de taabi’ien (volgelingen van de sah’aabah). Ibn ‘Abd al-Barr zei: ‘Sommige van de taabi’ien hadden een vreemde mening en zeiden dat qiyaam al-layl verplicht is, zelfs als het verricht wordt met de hoeveelheid tijd die nodig is om een schaap te melken. Maar de mening van de meerderheid van de geleerden is dat het aanbevolen is.’’

Betreffende het onderscheid van de geleerden aangaande de manieren waarop de witr en nachtgebeden verricht dienen te worden, onze H’anbalie foeqahaa-e (geleerden betreffende fiqh van de H’anbalie madzhab) hebben duidelijk aangegeven dat zij verschillend verricht worden. Zij zeiden: ‘De nachtgebeden worden twee bij twee verricht.’ En zij zeiden betreffende witr: ‘Witr kan verricht worden met vijf of zeven raka’aat waarin men niet gaat zitten behalve in de laatste. Als men witr bidt met negen raka’aat, dan dient men onmiddellijk te gaan zitten na de achtste rak’ah en de tashah-hoed te reciteren; vervolgens dient men vóór de tesliem op te staan en de negende rak’ah te verrichten waarna men de tashah-hoed en de salaam dient te zeggen. Dit is wat aangegeven is door de auteur van Zaad al-Moestaqni’.’” (Madjmoo’ Fataawaa Ibn ‘Oethaymien, 13/262-264.)

Aldus is het duidelijk dat het witr-gebed onderdeel is van de nachtgebeden, maar het verschilt van hen in enkele kleinere details hoe het uitgevoerd dient te worden. (Klik op onderstaande afbeelding om het vergroot weer te geven. Gebruik de afbeelding voor da’wah.)

 

3 Adviezen

 


Wat te doen als men taraawieh’ in djamaa’ah in de masdjid bidt en daarna thuis nog meer wil bidden

Als een moslim de tarawieh’ in gemeenschap in de moskee bidt en daarna thuis nog meer gebeden wil verrichten, dan zijn er twee manier om dit te doen:

1.) Bid de witr met de imaam. Als je daarna tahadjoed kunt verrichten, bid dan wat Allah voor jou voorgeschreven heeft, twee bij twee raka’aat, zonder de witr te herhalen want men kan niet twee keer witr bidden in één nacht. De profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) heeft gezegd (Nederlandstalige interpretatie): “Er kunnen geen twee witr-gebeden zijn in één nacht.” (Overgeleverd door imaam Ah’mad en anderen, en sah’ieh’ bevonden in Sah’ieh’ al-Djaami’, 7565.) Oemm Salamah (moge Allah tevreden zijn met haar) verhaalde dat de profeet ﷺ gewoon was twee raka’aat te bidden na de witr. (Overgeleverd door at-Tirmidzie en anderen, al-Soenan 433.)

2.) Stel de witr uit tot aan het einde van de nacht. Als de imaam de salaam zegt aan het einde van de witr, zeg dan niet de salaam met hem, maar sta op en bid een extra rak’ah zodat jouw witr aan het einde van de nacht zal zijn.

Sheikh Ibn Baaz werd gevraagd: “Wanneer sommige mensen de witr bidden met de imaam en de imaam zegt de salaam, dan staan zij op en bidden nog een rak’ah zodat hun witr aan het einde van de nacht zal zijn. Wat is de regelgeving hieromtrent? Wordt dit beschouwt als het eindigen van het gebed met de imaam?”

<<<Noot uwkeuze.net: de profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) heeft gezegd (Nederlandstalige interpretatie): “Wie met de imaam bidt totdat hij klaar is, Allah zal voor hem noteren alsof hij de hele nacht in gebed doorgebracht heeft.” [Overgeleverd door at-Tirmidzie (806) en door al-Albaanie als sah’ieh’ geclassificeerd in Sah’ieh’ at-Tirmidzie.>>>

Sheikh Ibn Baaz antwoordde: “Wij weten niet dat hier iets mis mee is. De geleerden verklaarden dat daar niets mis mee is om dit te doen, zodat men de witr aan het einde van de nacht kan bidden. Het is nog steeds waar dat hij met de imaam stond totdat hij klaars was, want hij bleef bij de imaam totdat hij klaar was, vervolgens bad hij een extra rak’ah omwille van een rechtmatige shar’ie reden, zodat zijn witr aan het einde van de nacht zal zijn. Daar is niets mis mee, en dit betekent niet dat hij niet bij de imaam bleef; integendeel, hij bleef bij de imaam totdat hij klaar was, maar vervolgens beëindigde hij het gebed niet samen met hem maar stelde het enige tijd uit.” (Madjmoo’ Fataawaa Ibn Baaz, 11/312.)

Sheikh Ibn Djibrien werd een vergelijkbare vraag gesteld en hij antwoordde: “Het is beter voor iemand die achter een imaam bidt om de imaam te volgen totdat hij klaar is met taraawieh’ en witr, zodat hij bij de imaam is gebleven totdat hij klaar is en zodat de beloning voor het doorbrengen van de hele nacht in gebed voor hem genoteerd kan worden. Dit is wat imaam Ah’med en andere geleerden deden.

Aldus is er geen reden voor iemand die de witr met hem (de imaam) bidt en samen met hem eindigt om een andere witr te verrichten aan het einde van de nacht. Als hij aan het einde van de nacht wakker wordt, kan hij bidden wat Allah voor hem voorgeschreven heeft, telkens twee raka’aat. En hij dient de witr niet te herhalen, want er dienen geen twee witr-gebeden te zijn in één nacht.

Sommige geleerden achtten het verkieselijk om de witr met de imaam te bidden en om een aanvullende rak’ah te verrichten, door op te staan nadat de imaam de salaam zegt en vervolgens een andere rak’ah te verrichten en de salaam te zeggen; en dan de witr bidden aan het einde van de tahadjoed, omdat de profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) gezegd heeft (Nederlandstalige interpretatie): ‘Als iemand van jullie vermoedt dat de dageraad aan zal breken, laat hem één rak’ah als witr bidden…’ En hij ﷺ zei: ‘Maak de witr jullie laatste gebed ’s nachts.’” (Van Fataawaa Ramadhaan, p. 826.)

De Permanente Commissie vaardigde ook een fatwaa uit die aangeeft dat de tweede kwestie goed is. (Fataawaa al-Ladjnah ad-Daa-imah, 7/207.)

 


Wat te doen als men de witr mist

Sheikh Ibn ‘Oethaymien werd gevraagd: “Ik ben gebrand op het verrichten van de witr op de beste tijd, voordat de dageraad (al-fadjr) aanbreekt. Maar soms kan ik het niet vóór de dageraad doen. Is het voor mij toegestaan om de witr na het aanbreken van de dageraad te verrichten?”

Hij antwoordde: “Als de dageraad aanbreekt en je hebt de witr nog niet gebeden, bid dan niet de witr, maar bid vier raka’aat gedurende de dag als je gewoonlijk de witr bidt met drie, en zes als je de witr gewoonlijk bidt met vijf, enzovoort. Want als de profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) de nachtgebeden miste, dan bad hij twaalf raka’aat tijdens de dag.” (Madjmoo’ Fataawaa Ibn ‘Oethaymien, 14/114.)

Sheikh Ibn Baaz zei hierover: “Als de adzaan voor salaat al-fadjr verricht wordt en iemand heeft de witr nog niet gebeden, dan dient hij dit uit te stellen tot de voormiddag, nadat de zon hoog gerezen is, en dan dient hij te bidden wat hij kan, twee of vier raka’aat of meer, twee bij twee. Als hij gewoon is om drie (raka’aat) te bidden en hij heeft ze niet ’s nachts gebeden, dan dient hij ze in de voormiddag te bidden met vier raka’aat en twee tesliems. Als hij gewoon is om vijf te bidden en hij was niet in staat om ze ’s nachts te bidden omdat hij ziek is of omdat hij zich verslapen heeft enzovoort, dan dient hij ze in de voormiddag te bidden met zes raka’aat en drie tesliems – enzovoort. De profeet ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) deed dit zo. Hij was gewoon om de witr te bidden met elf raka’aat. Maar als ziekte of slaap hem weerhield om dit te doen, dan bad hij ze gedurende de dag met twaalf raka’aat. Dit is wat ‘Aa-ieshah (moge Allah tevreden zijn met haar) zei volgens een h’adieth die van haar overgeleverd is door de twee sheikhs al-Boekhaarie en Moeslim, en dit is wat voor de oemmah voorgeschreven is, het voorbeeld van de profeet ﷺ volgend.” (Madjmoo’ Fataawaa Ibn Baaz, 11/300.)

Er is van een aantal sah’aabah (moge Allah tevreden zijn met hen) overgeleverd dat er niets mis is met het bidden van de witr na de adzaan van salaat al-fadjr totdat de iqaamah wordt verricht – zoals Ibn Mas’oed [zoals overgeleverd is door an-Nasaa-ie (1667) en door al-Albaanie als sah’ieh’ geclassificeerd in Sah’ieh’ an-Nasaa-ie], Ibn ‘Abbaas [zoals overgeleverd is door Maalik in al-Moewatta-e (255)] en ‘Oebaadah ibn as-Saamit [zoals overgeleverd is door Maalik in al-Moewatta-e (257)].

Shaykh al-Islaam Ibn Taymiyah werd gevraagd over een persoon die zich verslaapt en de witr mist. Hij antwoordde: “Hij mag bidden tussen de dageraad en salaat al-fadjr, zoals ‘Abd-Allaah ibn ‘Oemar, ‘Aa-ieshah en anderen deden. Aboe Daawoed leverde over in zijn Soenan dat Aboe Sa’ied zei: ‘De boodschapper van Allah ﷺ (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) heeft gezegd (Nederlandstalige interpretatie): ‘Wie slaapt en de witr mist of hij vergeet het, laat hem het bidden wanneer de ochtend komt of hij het zich herinnert.’’ Er zijn verschillende overleveringen van Ah’med over of men ook de even aantal raka’aat in moet halen. De correcte mening is dat men ook de even aantal raka’aat in moet halen. Er is in een sah’ieh’ h’adieth overgeleverd dat de profeet ﷺ gezegd heeft (Nederlandstalige interpretatie): ‘Wie slaapt en een gebed mist of het vergeet, laat hem het verrichten wanneer hij zich het herinnert, want dat is de tijd er voor (om het dan te bidden).’ Dit omvat verplichte gebeden, qiyaam al-layl, witr en regelmatige soennah gebeden (de soennah gebeden die men gewoon is te bidden).” (Van al-Fataawaa al-Koebra, 2/240.)

Als een moslim een van deze twee dingen doet, dan is er geen zonde op hem, in shaa-a Allaah.

 

Tot slot

Zodra de boodschapper van Allah ﷺ opstond voor qiyaam al-layl, poetste hij zijn tanden met een siwaak en verrichte de woedhoe-e. Hij ﷺ zei (Nederlandstalige interpretatie): “Wanneer iemand van jullie opstaat om ’s nachts te bidden, laat hem een siwaak gebruiken (om zijn tanden te reinigen), want wanneer hij reciteert tijdens het gebed, zal de engel zijn mond over de zijne plaatsen, zodat niets zijn mond verlaat of het zal de mond van de engel binnengaan.” (Overgeleverd door al-Bayhaqie en anderen. Door al-Albaanie als sah’ieh’ geclassificeerd.)

En tot Allah keren wij allemaal terug.

 

Relevante artikelen:

Het gebed van de profeet ﷺ – Samenvatting van de beschrijving van het gebed van de profeet ﷺ van de takbier tot de tasliem, alsof je het ziet.

De voortreffelijkheid van vrijwillige gebeden

Het gebed (diverse artikelen)

De woedhoe-e, stap voor stap

 

Zie ook onze gratis e-boeken:

Gids tot een goed gebed (159 pagina’s, PDF, 1,9 mb)

Een boek over reiniging (30 pagina’s, PDF, 442 kb)

Het nachtgebed – giyaam al-layl (24 pagina’s, PDF, 573 kb)

 

 

(Meer gratis Nederlandstalige e-boeken vindt u op onze pagina e-Boeken.)