Is de aarde plat?

Een reactie op de valse interpretaties van atheïsten.

Platte aardeDoor Abdul-Jabbar van de Ven.

Verschillende Islam-bashers zijn de laatste tijd aan de haal gegaan met aayaat uit de Qor-aan, en hebben daar interpretaties aan gegeven waarmee zij vervolgens de Islaam bespotten en wensen aan te tonen dat de Qor-aan de wetenschap zou tegenspreken. Ook de hoogmoedige, atheïstische denktank www.freethinker.nl heeft hier wat artikelen aan gewijd. Artikelen die vervolgens overal op het internet de kop opstaken. Hoog tijd dus om eens naar wat van hun beweringen te kijken.

Het is geen vreemd verschijnsel dat niet-moslims aan de haal gaan met aayaat uit de Qor-aan, maar wat zij nog steeds niet lijken in te zien, is dat zij zichzelf hiermee keer op keer voor schut zetten bij de moslims. Het uitleggen van de Qor-aan geschiedt niet op basis van persoonlijke meningen en filosofieën, maar op basis van strenge stelregels en voorwaarden. Voldoet iemand niet aan die voorwaarden, dan zal hij onherroepelijk grote fouten maken in het uitleggen van de Qor-aan. Zo dient een persoon om te beginnen op academisch niveau onderlegd te zijn in de Arabische grammatica en woordenschat, in de islamitische jurisprudentie (fiqh) en de grondbeginselen daarvan (oesoel), in de islamitische theologie en nog meer islamitische wetenschappen. Het moge duidelijk zijn dat de enthousiaste leden van amateur-hobbyclub Freethinker daar niet aan voldoen. En dat laat zich zien in haar trieste pogingen de Qor-aan uit te leggen op een manier waarop ze de Islaam kunnen bespotten. Zoals hun bewering dat de Qor-aan het wereldbeeld zou schetsen dat de aarde een platte pannenkoek zou zijn. Om dat te bewijzen, halen zij onder meer de volgende aayah aan: “En Wij hebben de aarde uitgespreid, en hoe uitmuntend hebben Wij dit gedaan.” [Soerat al-Dzaariyaat (51), aayah 48.]

Vervolgens stellen zij: “Hier wordt duidelijk dat deze verzen geenszins betrekking hebben op de uitdijing van het heelal, maar van een primitieve voorstelling van de platte, ‘uitgespreide’ aarde, met daarboven een ‘uitgebreid’ hemelgewelf (een bol kun je immers moeilijk ‘uitspreiden’); een voorstelling die in de antieke wereld veel voorkwam, en die Mohammed wellicht heeft overgenomen uit de Bijbel.” Nu laat de vertaling die zij van deze aayah geven wat te wensen over, maar dat terzijde. Het uitspreiden klopt inderdaad, en daar draait het om. In het Arabisch is dat fa-ra-sha, wat naast “uitspreiden” ook kan betekenen: plaveien, inrichten of meubileren. Een andere aayah die deze atheïsten aanhalen, is: “Hebben Wij niet de aarde gemaakt tot een uitgestrekt vlak en de bergen tot pinnen?” [Soerat al-Nabaa-e (78), aayah 6-7.]

Freethinker.nl stelt hierna: “De pleitbezorgers van de islamitische pseudowetenschap lijken zich vreemd genoeg niet te beseffen dat óók dit koranvers onderdeel uitmaakt van de antieke platte aarde kosmologie. Een aarde die is gemaakt tot een ‘uitgestrekt vlak’ en bergen tot pinnen? Neen, een bolvormige aarde en platentektoniek zijn niet de eerste dingen die in mij opkomen als ik dit vers lees. De aarde wordt hier duidelijk beschreven als een soort ‘uitgestrekt’ tapijt, dat met tentharingen wordt ‘vastgepind;’ een wereldbeeld dat voor moderne mensen absurd is, maar voor woestijnnomaden van 1400 jaar geleden heel logisch moet hebben geklonken.”

De opmerking dat het wereldbeeld van een platte aarde “heel logisch moet hebben geklonken” voor woestijnnomaden van 1400 jaar geleden is uiteraard een absurde opmerking; juist zij hadden in hun kale woestijnen een duidelijk zicht op de horizon, in tegenstelling tot de bewoners van de uitgestrekte Europese wouden en moerassen. En aan die horizon zagen zij tijdens hun trektochten maar al te vaak bergen opdoemen in de verte, waarvan eerst de top zichtbaar werd, en daarna geleidelijk aan de rest van de berg. Alleen al op basis van dit soort waarnemingen beseften zij al eeuwen vóór het profeetschap van Moh’ammed (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) dat de aarde rond moest zijn, en niet plat. En dit soort waarnemingen moeten de Arabieren ook op zee hebben gedaan. Jazeker, Arabieren bevoeren al eeuwen voor de komst van Moh’ammed (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) de Rode Zee, Perzische Golf en Indische Oceaan, en ook Moh’ammeds tijdgenoten waren bekend met het reizen op zee, zoals blijkt uit vele aayaat in de Qor-aan die daar op wijzen, zoals bijvoorbeeld: “En Hij is Degene Die de sterren voor jullie maakte, opdat jullie door de duisternissen van de aarde en de zee geleid worden…” [Soerat al-An’aam (6), aayah 97.] Of de volgende aayah: “…En Hij heeft het schip voor jullie dienstbaar gemaakt, opdat het op de zee zal varen op Zijn bevel…” [Soerat Ibraahiem (14), aayah 32.]

Het is dus beslist niet ondenkbaar dat deze zeevarende Arabieren al lang voor de komst van Moh’ammed (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) uit ervaring wisten dat de aarde niet plat was, maar rond. Ook zagen de pre-islamitische Arabieren al dat tijdens een maansverduistering, welke plaatsvindt wanneer de aarde recht tussen de zon en de maan staat, de schaduw van de aarde op de maan rond was. Zij begrepen hieruit dat de aarde een bol moest zijn, aangezien een platte aarde geen ronde schaduw kan werpen.

In tegenstelling tot de opmerking op freethinker dat een platte aarde heel logisch moet hebben geklonken voor Moh’ammeds tijdgenoten, wisten de Arabieren juist heel goed dat de aarde niet plat was. En zij waren niet de enigen. De astronoom Eratosthenes uit Alexandrië bijvoorbeeld leverde al zo’n 800 jaar voor de komst van de profeet Moh’ammed wetenschappelijk bewijs dat de aarde rond moest zijn, en ook de Indiase astronoom Aryabhata maakte al zo’n 100 jaar voor de geboorte van Moh’ammed (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) melding van een bolvormige aarde. Al deze factoren bij elkaar maken het erg aannemelijk dat het dus helemaal niet “heel logisch” moet hebben geklonken voor Moh’ammeds tijdgenoten dat de aarde plat zou zijn, zoals de atheïsten van freethinker.nl beweren op hun site.

De atheïstische hobby-islamologen van freethinker gaan vervolgens helemaal uit hun dak met het ronde-aarde verhaal, en stellen in een roes van ADHD (= Attention Deficit Hyperactivity Disorder, oftewel Aandachts-Tekort-Stoornis met Hyperactiviteit): “Er is tevens een grote kans dat Mohammed het idee van een ronde aarde godslasterlijk zou hebben gevonden. Als we van een bolvormige aarde uitgaan en de gelovige knielt in de richting van Mekka, dan betekent dit immers dat zijn achterste eveneens naar Mekka is gericht. Ook is een bolvormige aarde volkomen contradictoir aan het feit dat het voor de gelovige tijdens de Ramadan niet geoorloofd is om te drinken of te eten tussen de ochtendschemering en zonsondergang. In Arctische gebieden schijnt soms maanden lang de zon; een probleem voor Eskimo’s die zich bekeren tot de Islam. En hoe zit het met de tegenvoeters van de Mekkanen? In welke richting moeten zij knielen? Op een platte aarde zijn deze problemen echter niet aan de orde. Volkomen logisch dus dat de Koran spreekt van een platte aarde.”

Deze erg flauwe voorstelling van de werkelijkheid zou het wellicht leuk doen in een stand-up comedy voorstelling in een zaaltje met aangeschoten mensen. Maar voor wetenschappers is dit natuurlijk onzin van de bovenste plank. Gooi de windrichtingen maar overboord, want uiteindelijk is de aarde toch rond, en is het noorden dus het zuiden, en het oosten ook het westen. Want wie vanuit Nederland alsmaar naar het oosten blijft vliegen, zal op een gegeven moment uit het Westen komen. En kijk je gesprekspartner maar met de nek aan, en vertel hem dat de aarde rond is, en dat hij jou juist met de nek aankijkt, in plaats van jij hem. En wanneer je gaat voetballen, ren dan heel hard van de bal weg. Wanneer je teamgenoten dan boos vragen waar je mee bezig bent, vertel je hen dat je naar de bal toe rent vanuit de andere richting, want de aarde is rond. En wanneer je op het slagveld staat, ren dan heel hard weg van je vijand. Wanneer je daarna voor de krijgsraad wordt gesleept voor deserteren, stel je slim dat je de vijand in de rug aan wou vallen vanaf de andere kant van de wereld… Nee, dit is niet een voorval uit een kleuterschool, maar de logica van de atheïsten van freethinker, die prat gaan op hun logica en wetenschap… Wat betreft de bewijsvoering met de vastende Eskimo; dit is dus een typisch voorbeeld van waarom kennis van Oesoel-oel-Fiqh nodig is voor het correct kunnen interpreteren van de Qor-aan. Er is een regel in de islamitische jurisprudentie die is gebaseerd op de volgende twee passages uit de Qor-aan: “Vrees Allah zoveel jullie kunnen” en “Allah belast niemand boven zijn vermogen”. Bijvoorbeeld: de moslim dient zich te reinigen met water voor het gebed. Maar het is welbekend dat wanneer er geen water in de buurt is, hij zich symbolisch kan reinigen met schone aarde (door licht met de handen op schone aarde te slaan en vervolgens de palm van de ene hand over de andere te vegen, het stof er van af te blazen en dan over het gezicht te vegen). Een ander voorbeeld: men dient te staan in het gebed. Maar iemand die niet kan staan, moet zitten. En iemand die niet kan zitten, moet liggen. En zo ook met de Eskimo; die heeft geen enkel probleem met het uitvoeren van zijn religieuze verplichtingen, maar dient gewoon de tijden aan te houden van het meest nabije gebied waar de zon wel ondergaat. Met een ronde of platte aarde heeft dit alles niets te maken. Want als je zou geloven dat de aarde plat is, dan geloof je dat, of de zon nu wel of niet schijnt. En als hij niet schijnt, geloof je gewoon dat je aan de onderkant van de pannenkoek zit, en dat de pannenkoek eens in de zoveel tijd wordt omgedraaid in de richting van de zon.

Vervolgens gaat freethinker uitvoerig aan de haal met: “En daarna spreidde Hij de aarde uit.” [Soerat an-Naazi’aat (79), aayah 30.] De atheïsten van freethinker stellen vervolgens: “Volgens de exegeten die in de Koran naar wetenschap speuren, betekent het Arabische woord ‘dahaha‘ uit sura 79:30, struisvogelei.” Meteen daarna stellen ze echter terecht: “Als dit werkelijk zo is, dan zijn we gerechtigd om ons af te vragen waarom geen enkele bekende koranvertaler dit woord heeft gebruikt.”

Allereerst dienen we hier op te merken dat de Qor-aan niet te vertalen is, en dat zodra de betekenissen worden weergegeven in een andere taal dan het oorspronkelijke Arabisch, het niet langer de Qor-aan is. Maar dat terzijde. Het feit dat geen enkele “koranvertaler” over een struisvogelei heeft gerept, klopt omdat deze uitvinding van het struisvogelei een grote vergissing is van mensen die niet bevoegd zijn de Qor-aan uit te leggen. Niet zomaar iedere enthousiasteling met goede intenties kan met de Qor-aan gaan knutselen naar hartenlust; dit is een wetenschap waarbij de wetenschapper aan vele criteria moet voldoen. En helaas voldoen de meeste (wellicht alle) enthousiaste hobbyisten op het internet niet aan die criteria, zoals ook in het geval met het veelgehoorde argument dat het woord dahaaha ‘struisvogelei’ zou betekenen. Dit is een uitleg waarmee geen enkele vooraanstaande islamitische geleerde ooit is gekomen, en het is dan ook niet eerlijk de Islaam of de Qor-aan hier op aan te vallen.

Het woord in kwestie: dahaa, komt van de stam da-ha-wa, en de gezaghebbende geleerde van de Arabische taal al-Fayroezabaadie geeft hiervoor in zijn bekende woordenboek al-Qaamoes al-Moehiet het synoniem ba-sa-ta voor, wat zoveel betekent als: ‘spreiden’ of ‘uitstrekken’. En dit is ook de betekenis die door alle gezaghebbende geleerden van tefsier (uitleg, exegese) is gegeven aan deze aarde: dat Allah de aarde uitstrekte. Het hele betoog van freethinker om aan te tonen dat de aarde helemaal niet de vorm van een struisvogelei heeft, is dan ook onnodig, en raakt de Qor-aan of de Islaam geenszins; maar hooguit enkele moslims die met deze foute theorie zijn gekomen.

De andere uitleg die de hobbyisten van freethinker echter voorstellen voor deze aayah raakt ook kant noch wal: dat deze aayah het beeld van een platte aarde zou bevestigen, aangezien het spreekt van een “uitgespreide” aarde. Niemand van de bekende geleerden van tefsier heeft aan deze, of soortgelijke aayaat, ooit de betekenis gegeven die de atheïsten van freethinker aan deze Woorden geven, ook niet de geleerden van eeuwen geleden. Laten we het commentaar bekijken van enkele gezaghebbende geleerden van tefsier bij deze aayah die we hier nu bespreken:

De vooraanstaande imaam Ibn Kethier stelde al 700 jaar geleden in zijn tefsier bij de Woorden: “En daarna spreidde Hij de aarde uit”, dat deze Woorden worden uitgelegd door de aayah die daar op volgt: “En Hij bracht uit haar haar water en weidegrond tevoorschijn.” Daarna zegt Ibn Kethier: “En het is reeds besproken in soerah Haa Miem as-Sadjdah dat de aarde werd geschapen voordat de hemel werd geschapen, maar het werd uitgespreid na de schepping van de hemel. Dit wil zeggen: Hij bracht met kracht uit haar tevoorschijn wat zich er in bevond, en dit is de betekenis van de woorden van Ibn ‘Abbaas en anderen, en deze mening is verkozen door Ibn Djarier.”

Hier zien we dat Ibn Kethier zelfs met geen woord rept over de vorm van de aarde, en stelt dat Ibn ‘Abbaas, de vooraanstaande metgezel van de profeet (salallaahoe ‘alayhie wa sellem) deze aayah ook zo begreep, en dat de vooraanstaande tefsier-geleerde Ibn Djarier at-Tabarie uit alle meningen ook deze mening verkoos. Hier zien we dus drie giganten op het gebied van tefsier, en niemand van hen rept met ook maar een letter over een platte aarde als een pannenkoek. We dienen ons hier dus af te vragen of deze grote Qor-aan-geleerden deze aayah niet goed begrepen, in tegenstelling tot onze atheïstische internethobbyisten met hun online vertaalcomputer? Het antwoord op deze vraag moge duidelijk zijn. Even later wijdt Ibn Kethier nog verder uit, en vermeldt dat Ibn ‘Abbaas deze aayah uitlegde als: “Allah heeft uit de aarde water en weidegrond tevoorschijn gebracht, en er rivieren uit laten ontspruiten, en er bergen, zand, wegen en heuvels in geplaatst.” Nogmaals: geen woord over een platte aarde.

En ook als we naar de tefsier kijken van soortgelijke aayaat, zien we nergens dat de geleerden hieruit concludeerden dat de aarde een platte pannenkoek zou zijn. Hier slechts een ander voorbeeld ter illustratie: “En Hij is Degene Die de aarde heeft uitgespreid…” [Soerat ar-Ra’d (13), aayah 3.] Hierbij zegt Ibn Kethier: “Hij heeft het ruim gemaakt in lengte en breedte. Allah heeft op de aarde stevige bergen geplaatst en er rivieren, bronnen en waterstromen door laten stromen, zodat de verschillende soorten vruchten en planten van iedere kleur, vorm, smaak en geur bewaterd kunnen worden met het water ervan.”

Wederom geen woord over een platte aarde als een pannenkoek. Ibn Kethier sprak hier slechts over een ruime aarde, waar een mens zowel in de lengte als in de breedte maandenlang kan rondreizen. Gaat u eens midden in de Sahara staan, of in de Flevo-polder zo u wenst, en u snapt wat er hier wordt bedoeld met de uitgestrektheid van de aarde. Het lijkt plat en uitgestrekt voor degene die op deze aarde rondloopt, meer niet. Of zoals Ibn Kethier zegt in zijn uitleg van aayah 20 van soerah al-Ghaashiyah (88): “Aldus laat Hij de bedoeïen nadenken over wat hij zelf waarneemt: zijn kameel waarop hij rijdt, de hemel boven zijn hoofd, de berg tegenover hem en de aarde onder hem; dit alles is een bewijs van de Macht van de Schepper en Maker van deze dingen…”

Nergens beweert Ibn Kethier in dit stuk dat de aarde een platte pannenkoek zou zijn. Nee, hij zegt dat Allah de bedoeïen na laat denken over wat hij zelf waarneemt wanneer hij op deze aarde rondreist. Deze aayah is dan ook niet bedoeld als geologische of biologische les; Allah vertelt ons alleen te kijken naar wat we voor ons zien en hier over na te denken.

Laten we eens naar een andere Qor-aan-geleerde kijken. Imaam ‘Abdoer-Rah’maan ibn Naasir as-Sa’die zei ter uitleg bij de zojuist aangehaalde aayah (3) van soerat ar-Ra’d (13): “Dit wil zeggen: Hij heeft de (aarde) geschapen voor de dienaren, en het ruim gemaakt, en er zegeningen in geplaatst, en het uitgestrekt voor de dienaren, en er dingen in geplaatst die hen tot nut zijn…” Laat de atheïsten van Freethinker nu niet stellen dat as-Sa’die met de woorden “en het uitgestrekt voor de dienaren” bedoelde dat de aarde plat is, want as-Sa’die overleed slechts 54 jaar geleden, vele eeuwen nadat islamitische wetenschappers al kaarten van een ronde aarde hadden getekend en ronde wereldbollen hadden vervaardigd.

Wellicht dat dit een goed tijdstip is om te verklappen dat er vanaf de beginperiode van de Islaam overeenstemming bestaat onder de schriftgeleerden, dat de aarde rond is, en niet plat, en dit is reeds 1000 jaar geleden vermeld door de Andalusische schriftgeleerde Ibn Hazm. Ook de vooraanstaande islamitische geleerde Ibn Taymiyyah schreef al zo’n 200 jaar voor Columbus het volgende: “Weet dat er overeenstemming bestaat over het feit dat de aarde bolvormig is, en dat het voor het grootste deel bedekt is met water.” [Zie Madjmoe’ al-Fataawaa, deel 5 en 6].

Ibn Taymiyyah draagt tot aan de dag van vandaag de titel Shaykh-oel-Islaam, wat betekent dat hij een grote geleerde was op alle gebieden van de islamitische wetenschappen, en dus ook op het gebied van de Arabische taal en de uitleg van de Qor-aan. Toch begreep hij niet uit de Qor-aan dat de aarde een platte pannenkoek zou zijn, in tegendeel. Maar de stuntelende atheïsten van freethinker, die niet eens één pagina van de Qor-aan foutloos zouden kunnen reciteren, weten het natuurlijk beter. Juist ja. Ik wil dan ook afsluiten met een opmerking die deze atheïsten zelf maakten in het anti-Qor-aan-betoog op hun website: “Of sura 79:30 nu spreekt van een platte aarde of een eivormige aarde maakt eigenlijk helemaal niet uit. Het is allebei even fout en absurd.”

Inderdaad. Maar zoals we nu hebben gezien komen beide beweringen gelukkig niet voor in de Qor-aan, noch zijn het verplichte geloofspunten voor een moslim. En aldus kan het hele platte-aarde-artikel van de website van Freethinker worden gedelete.

Relevante artikelen:

De hemelen – een uitnodiging om na te denken

Wonderen in de Koran