De drievoudige filtertest

Denk na voordat je spreekt!

FilterTijdens de gouden Abbaside-periode, was een van de geleerden in Bagdad, de hoofdstad van het moslimkhalifaat in die tijd, befaamd om kennis. Op een dag ontmoette een goede kennis deze grote geleerde en zei: “Weet je wat ik net over jouw vriend hoorde?”

De geleerde zei: “Wacht eventjes! Voordat je mij het vertelt, wil ik dat je een kleine test ondergaat. Het wordt de Drievoudige Filtertest genoemd.”

De man zei: “Drievoudige Filtertest?”

De geleerde zei: “Dat is juist, alvorens je over mijn vriend spreekt, zou het een goed idee zijn om even te filteren wat je gaat zeggen.”

De geleerde ging verder: “Daarom noem ik het de drievoudige filtertest. De eerste filter is ‘waarheid’. Ben je absoluut zeker dat wat je op het punt staat me te vertellen waar is?”

De man antwoordde: “Nee, eigenlijk hoorde ik het enkel…”

De geleerde zei: “Oké, dus je weet niet of het werkelijk waar is. Nu proberen we de tweede filter, de filter van ‘goedheid’. Is wat je wilt vertellen over mijn vriend iets goeds?”

De man antwoordde: “Nee, in tegendeel.”

De geleerde zei: “Zo, dus je wilt mij iets slechts over hem vertellen, maar je weet niet zeker of het waar is. Je kunt de test nog verder doen niettemin, omdat er nog één filter is: de filter van het ‘nut’. Is wat je me wilt vertellen over mijn vriend iets dat nuttig zal zijn voor mij?”

De man antwoordde: “Nee, niet echt.”

De geleerde zei: “Goed, als wat je me te vertellen hebt noch waar is, noch goed is, noch zelfs nuttig is, waarom zou je het dan aan mij vertellen!?”

Allah de Verhevene zegt in de Qor-aan, in soerat al-H’oedjoeraat (49), aayah 12 (Nederlandstalige interpretatie van de betekenis): “O degenen die geloven! Mijd veel van de vermoedens, waarlijk, een deel van de vermoedens is zonde. (#1) En bespioneer (elkaar) niet en roddel niet over elkaar. Zou iemand van jullie het vlees van zijn dode broeder wensen te eten? Jullie zouden het dus moeten haten. (#2) En vrees Allah. Waarlijk, Allah is Berouwaanvaardend, Meest Genadevol.”

(#1) De leider der gelovigen, ‘Oemar ibn al-Khattaab (moge Allah tevreden zijn met hem), zei: “Denk nooit slecht over het woord dat komt uit de mond van jouw gelovige broeder, zolang je er een goed excuus voor kunt bedenken.” Maalik leverde over dat Aboe Hoerayrah (moge Allah tevreden zijn met hem) zei dat de boodschapper van Allah (Allahs zegeningen en vrede zijn met hem) gezegd heeft (Nederlandstalige interpretatie): “Pas op voor argwaan, want argwaan is het slechtste van de onjuiste verhalen; bespioneer elkaar niet; zoek niet naar andermans fouten; wees niet jaloers op elkaar; benijd elkaar niet; haat elkaar niet; en verlaat (mijd) elkaar niet. En O dienaren van Allah! Wees broeders!” De twee Sah’ieh’s en Aboe Daawoed leverden deze h’adieth over. (Zie Tefsier Ibn Kethier.) Khaalid ibn Safwaan zei: “De beste onder de broeders zijn degenen die mijn fouten vergeven, mijn gebreken corrigeren en mijn excuses aanvaarden.” (Al-Moedjaalasah, p. 555.) Foedhayl ibn ‘Iyaad (moge Allah tevreden zijn met hem) heeft gezegd: “Degene die een broeder zonder tekortkomingen zoekt, zal zonder broederschap blijven.” (Rawdat al-‘Oeqalaa-e, p. 169.)

Roddelen boek(#2) Allah de Verhevene vergelijkt roddelen met het eten van het vlees van een dode persoon. En zoals je dit van nature verafschuwt, zo ook dien je het andere te verafschuwen, want het is zelfs nog erger. Hoedzayfah (moge Allah tevreden zijn met hem) verhaalde: “Ik hoorde de profeet (Allahs zegeningen en vrede zijn met hem) zeggen (Nederlandstalige interpretatie): ‘Een qattaat zal het Paradijs niet binnentreden.’” (Sah’ieh’ al-Boekhaarie, 8/6056.) Een qattaat is een persoon die onaangename, onjuiste informatie over iemand bekendmaakt bij anderen met de intentie om vijandigheid tussen hen te veroorzaken. Zie het 88 pagina’s tellende boek van H’oesayn al-Awayishah, Roddelen (al-Ghiebah) – en de ongunstige effecten op de moslimgemeenschap, uitgegeven door Uitgeverij Momtazah (te bestellen via onze webshop).

 

Relevante artikelen:

Zeg het goede of blijf stil

Roddelen – je hebt je broeders vlees gegeten

Wanneer vrienden elkaar pijn doen

Kijk naar je tong en je handen

Kun jij een geheim bewaren?

Vraag 27. Wanneer is er sprake van echt roddelen?